Mapundungun/Lección 2-Chumül akuymi?
De Wikilibros, la colección de libros de texto de contenido libre.
[editar] Diálogo
(A una escuela llega un nuevo alumno llamado Andrés)
Profesor: Mari mari kom pu che.
Pichikeche: Mari mari profesor.
Profesor: Anümün. Fachiantü ta kiñe we kolekial müley. Iney pingeymi?
Andrés: Iñche ta Andrés Huichalao pingen.
Profesor: Tunten tripantü nieymi?
Andrés: Aylla tripantü nien.
Profesor: Chew tuwimi am?
Andrés: Epul lof tuwün.
Profesor: Chumül akuymi?
Andrés: Wiya akun.
Profesor: Feymew, fewla kake pichikeche müley mi kimael.
[editar] Traducción
Profesor: Buenos días a todos.
Niños: Buenos días, profesor.
Profesor: Siéntense. Hoy hay un nuevo estudiante. ¿Cómo te llamas?
Andrés: Me llamo Andrés Huichalao.
Profesor: ¿Cuántos años tienes?
Andrés: Tengo nueve años.
Profesor: ¿De dónde vienes?
Andrés: Provengo de la comunidad de Epul.
Profesor: ¿Cuándo llegaste?
Andrés: Ayer.
Profesor: Pues bien, ahora debes conocer a los otros niños.
[editar] Vocabulario
Kom pu che: Todos, toda la gente.
- kom: todo, todos, todas
- pu: marca para el plural de los sustantivos animados
- che: persona, gente
Anümün: Siéntense/Sentaos (más de dos).
Fachiantü ta kiñe we kolekial müley: Hoy hay un nuevo estudiante.
- fachiantü: hoy (lit. este día)
- kiñe: un, uno
- we: nuevo
- kolekial: colegial, estudiante, alumno
- müley: está, hay
Tunten tripantü nieymi?: ¿Cuántos años tienes?
- tunten: cuánto, cuántos
- tripantü: año
- nieymi: tienes
Aylla tripantü nien: Tengo nueve años
- aylla: nueve
- nien: tengo
Chew tuwimi am?: ¿De dónde vienes?
- chew: dónde, de dónde
- tuwimi: procedes, provienes
Epul lof tuwün: Vengo de la comunidad de Epul.
- lof: lof, comunidad mapuche
- tuwün: procedo, provengo
Chumül akuymi?: ¿Cuándo llegaste?
- chumül: cuándo
- akuymi: llegaste aquí
Wiya akun: Llegué ayer.
- wiya: ayer
- akun: llegué aquí
Feymew, fewla kake pichikeche müley mi kimael: Pues bien, ahora debes conocer a los otros niños
- feymew: luego, entonces, pues bien
- fewla: ahora
- kake: otros
- pichikeche: niños (lit. gente pequeña)
- müley mi kimael: debes conocer (lit. está tu para-conocer)

